Verjaring bij burenrecht

Er bestaan diverse vormen van verjaring. Dit artikel beperkt zich echter tot de verjaring die voor het burenrecht van toepassing is. Dit zijn:

 

Door deze vormen van verjaring kunnen eigendomsrecht en/of zakelijke rechten worden verkregen, maar juist ook verloren gaan. Het kan bijvoorbeeld gaan om erfdienstbaarheden.

Verschil in termijn

De bevrijdende verjaring en de verkrijgende verjaring hebben overeenkomsten, maar ook belangrijke verschillen. De verschillen zijn dat bij verkrijgende verjaring een verjaringstermijn van 10 jaar moet worden volgemaakt, terwijl er sprake moet zijn van ‘bezit te goeder trouw’.

Bij bevrijdende verjaring is de termijn daarentegen 20 jaar en mag de bezitter te kwader trouw zijn.

De Hoge Raad heeft echter op 24 februari 2017 een belangrijk arrest (ECLI:NL:HR:2017:309) gewezen, waardoor de verjaringstermijn bij bevrijdende verjaring in sommige gevallen in de praktijk 25 of zelfs 40 jaar is geworden.

Vereisten voor verjaring: bezit

De overeenkomst is dat er sprake moet zijn van ‘bezit‘. Dit 5-letterige woord lijkt op het eerste gezicht een simpele betekenis te hebben, maar levert in de praktijk vaak discussies op.

In dit artikel leg ik uit hoe er tegen bezit aangekeken wordt. Belangrijk is op te merken dat er bij percelen sneller sprake is van het voldoen aan de bezitseis, dan bij bezit van zakelijke rechten, zoals erfdienstbaarheden, opstal– of erfpacht. Dit omdat men slechts te goeder trouw kan zijn bij zakelijke rechten, als er iets mis is gegaan bij de vestiging daarvan.

Criteria

voor bezit

Volgens de parlementaire geschiedenis bij het artikel moet bezit verder voldoen aan de drie volgende criteria:

  • voortdurend
  • openbaar
  • ondubbelzinnig
 

Recht van weg wordt niet snel door verjaring verkregen

Het verkrijgen van een recht van erfdienstbaarheid van weg wordt in de rechtspraak zelden aangenomen. De reden hiervoor is dat het enkel gebruiken van een weg niet als ‘voortdurend’ wordt gezien en ook niet voldoet aan de eis van openbaarheid.

Het gebruik maken van het pad kan immers ook met toestemming geschieden. Ook kan de eigenaar van het pad dat gebruik gedogen. In de laatste gevallen wordt niet voldaan aan de eis dat iemand zich ondubbelzinnig moet gedragen als bezitter van een recht van weg.

Toch is het in bepaalde gevallen mogelijk dat er sprake is van verkrijging van een recht van weg. Namelijk door bevrijdende verjaring. Er moeten dan duidelijke fysieke aanwijzingen zijn, waardoor het voor buitenstaanders duidelijk is dat er eigenlijk niet anders dan een recht van weg wordt gepretendeerd. Dit is echter niet eenvoudig om aan te tonen.

Bezit te goeder trouw

of te kwader trouw

Volgens de wet wordt goede trouw verondersteld en moet kwader trouw door de andere partij worden bewezen. Als dit het enige zou zijn, zou er meestal een succesvol beroep op verkrijgende verjaring gedaan kunnen worden. Maar zo eenvoudig ligt het natuurlijk niet.

Als men uit de registers van het kadaster de juiste juridische situatie had kunnen afleiden, wordt men niet te goeder trouw geacht. Dit staat een beroep op goede trouw vaak in de weg.

Vaak denkt men hierbij dat op grond van de zogenaamde kadastrale kaarten, waaruit de juiste situatie afgeleid had kunnen worden, geen beroep op goede trouw mogelijk is. Dit is echter onjuist.

Afgezien van het feit dat het in de praktijk vaak:

  • om relatief smalle stroken gaat,
  • waarvan de eigendom door de bezitter geclaimd wordt,
  • en dit vaak niet op kadastrale kaarten te zien is,


behoren die kadastrale kaarten over ook niet tot het register, tenzij deze toevallig als bijlage bij een notariële akte ingeschreven zijn. Maar dit is slechts zelden het geval.

Benieuwd wat ik voor u kan doen?

Actueel

blog

Appartementsrechten

De splitsingsakte

Om een gebouw of terrein in appartementsrechten te splitsen, is er een splitsingsakte en een splitsingstekening nodig, die in een notariële vorm door de notaris gepasseerd wordt

Lees verder »

Praat met just

maak direct een afspraak

Veld is verplicht!
Geen naam ingevuld
E-mailadres is verplicht
E-mailadres is verplicht
Telefoonnummer is verplicht
Telefoonnummer is verplicht
Veld is verplicht!
Veld is verplicht!